Türkiye Vikipedi

Yüzyıl sonlarında İspanyol ve Portekiz Yahudilerinin İspanya’dan kovulmasıyla birlikte Osmanlı İmparatorluğu, bu Yahudilerin günümüzdeki Türkiye topraklarına yerleşmesine izin verdi. Günümüzde ülkede Rum Ortodoksluğu, Katoliklik, Protestanlık ve Mormonluk 777 casino slot machines dâhil olmak üzere çeşitli mezheplerden birçok Hristiyan bulunmaktadır ve bu sayı yaklaşık olarak Türkiye’nin nüfusunun %0,3’ü kadardır. Ancak ülkede çeşitli İslami partilerin kurulmasıyla birlikte, dinin yönetimdeki rolüyle ilgili tartışmalar ortaya çıkmıştır.

• Bakü’den Ceyhan’a uzanan Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı (BTC), Hazar Denizi’ndeki petrolü küresel pazara aktarmayı sağlamakta ve Türkiye’nin dış politika stratejisinin bir bölümünü oluşturmaktadır.
• İç emniyeti sağlama ve askerî işlevleri olan Jandarma ile Sahil Güvenlik, barış zamanında İçişleri Bakanlığına, savaş zamanında Kara ve Deniz kuvvetlerine bağlıdır.
• 2005 ve 2023 yıllarında UEFA Şampiyonlar Ligi finalleri İstanbul’daki Atatürk Olimpiyat Stadyumu’nda oynanmıştır.
• Yüzyıl itibarıyla Selçuklular, Pers yurdunu da sınırları içine katarak, atalarının vatanı Orta Asya’dan batıya doğru göç etmeye başladılar ve Büyük Selçuklu Devleti’ni kurdular.

Türkiye’nin enerji politikası fosil yakıt ithalatını azaltmayı içermesine rağmen, Türkiye’deki kömür, Türkiye’nin sera gazı emisyonlarının küresel toplamın %1’ini oluşturmasının en büyük ve tek nedenidir. 1933’ten bu yana Türkiye’nin bayrak taşıyıcı havayolu olan Türk Hava Yolları’nın yanı sıra ülkede birçok havayolu şirketi faaliyet göstermektedir. İstanbul Havalimanı’nın yılda 150 milyon yolcuya hizmet verme kapasitesiyle dünyanın en büyük havalimanı olması planlanıyor. Türkiye, 2023 yılında yaklaşık 1.154 trilyon Amerikan doları GSYİH ile dünyanın en büyük 17. Euromonitor International’ın raporuna göre, 2024 yılında İstanbul dünyanın en çok ziyaret edilen 2. 2010 yılında ise ülkenin ekonomisinin %8 büyüdüğü tahmin edildi.

Enerji

2019 yılı itibarıyla Türkiye elektriğinin %45,6’sını yenilenebilir kaynaklardan üretmektedir. Türkiye, dünyadaki jeotermal enerjiden en yüksek beşinci doğrudan kullanım ve kapasiteye sahiptir. Dünyanın en uzun ikinci petrol boru hattı olan Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattı 2005 yılında açıldı. Metro İstanbul, yıllık 495 milyon yolcu sayısı ile ülkedeki en büyük metro ağıdır. Konya-Karaman hattı 2022 yılında faaliyete geçti ve 406 km (252 mil) uzunluğundaki Ankara-Sivas hattı, 2023’te açıldı. Ankara-Konya hattı 2011 yılında, Ankara-İstanbul hattı ise 2014 yılında hizmete girdi.

2000’lerin ilk yıllarında ülkedeki yüksek enflasyon kontrol altına alındı ve bu yeni bir para biriminin piyasaya sunulmasına yol açtı; Yeni Türk Lirası, 1 Ocak 2005 tarihinde yürürlüğe girdi. Ancak büyüme, 2008 yılında %1 oranında yavaşladı ve ekonomi, 2009 yılında yaşanan küresel ekonomik krizden %5 kadarlık bir oranla durgunluktan etkilendi. 2001 yılındaki kriz sonrası dönemin maliye bakanı Kemal Derviş tarafından başlatılan reformlardan bu yana, enflasyon tek haneli rakamlara düştü, yatırımcı güveni ile yabancı yatırım arttı, işsizlik oranı geriledi. Büyüyen kamu açıkları ve yaygın yolsuzluk ile birlikte ek mali reformların eksikliği, yüksek enflasyon ve zayıf bankacılık sektörü, makroekonomi dalgalanmasının artmasına sebep oldu. 2012 verilerine göre çalışan nüfusun sadece %30’u kadınlardan oluşmaktadır ve bu rakam OECD üyesi ülkeler arasındaki en az orandır. Ülkenin bu konudaki en büyük pazarları Malta, Norveç, Birleşik Krallık ve Marshall Adaları’dır.

Ülkenin güney ile güneydoğu kısımları başta olmak üzere Anadolu’daki bilinen ilk yerleşimler, Eski Taş Çağı’na tarihlenir. Genelgede ayrıca, diğer resmî yazışmalarla ilgili olarak, “(İngilizce) ‘Turkey’ gibi ifadeler yerine ‘Türkiye’ ifadesinin kullanılması konusunda gerekli hassasiyetin gösterileceği” belirtilmiştir. 22 UNESCO Dünya Mirası alanı, 30 UNESCO Somut Olmayan Kültürel Mirası ve zengin mutfağı ile Türkiye, dünyanın en çok ziyaret edilen dördüncü ülkesidir. Türkiye NATO’nun ilk üyelerinden birisi ABD’nin ardından ittifak içinde ikinci en büyük askerî güce sahiptir. Dünya Savaşı’na İttifak Devletleri’nin yanında giren imparatorluk, savaş sonucunda yenik düşerek 30 Ekim 1918 tarihinde tüm orduların teslim olması şartını kabul etti ve akabinde İtilaf Devletleri’nce işgal edildi. 1876 yılında Türk tarihinin ilk yazılı anayasasının ilan edilip meclisin açılmasıyla başlayan I.

Türkiye’nin 2014’te ihracatı, önceki yıla göre %4 artarak $157,6 milyar oldu. OECD ile G-20 büyük ekonomileri topluluklarının kurucu üyelerinden bir tanesidir. Ege Denizi ile Karadeniz’i birbirine bağlayan Marmara Denizi’nin kıyılarında geçiş iklimi görülmektedir; denizin güneyinde Akdeniz, kuzeyinde Karadeniz ve kuzeybatısında karasal iklime rastlanmaktadır. Ülkenin diğer ulusal sembollerinden biri ise Van kedisidir ve adını Doğu Anadolu’da yer alan Van ilinden alır.

Bu ne tür bir oyun – Wordle in Turkish?

Anadolu Üniversitesinin Açıköğretim Fakültesi dışındaki tüm fakültelere giriş, lise mezunlarının YKS sonucuna bağlı olarak şekillenir. Türkiye, OECD’nin PISA programında 34 ülke arasında 32. Ülkenin temel eğitim seviyesi diğer OECD ülkelerinin altında kabul edilir.

Somali ile eski Yugoslavya’da barış ortamının korunmasına destek sağlamış ve Birinci Körfez Savaşı’nda koalisyon güçlerini desteklemiştir. Bu politikalar Türkiye’nin çevresindeki Arap ülkeleriyle sorunlar yaşamasına yol açtı. Bakü’den Ceyhan’a uzanan Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı (BTC), Hazar Denizi’ndeki petrolü küresel pazara aktarmayı sağlamakta ve Türkiye’nin dış politika stratejisinin bir bölümünü oluşturmaktadır. Soğuk Savaş sonrasındaki dönemde Türkiye’nin jeostratejik önemi, çevresinde bulunan Orta Doğu, Kafkasya ve Balkan coğrafyalarına doğru kaydı. Sovyetler Birliği’nin oluşturduğu ortak tehdit sebebiyle Türkiye, 1952’de NATO’ya üye oldu ve Soğuk Savaş boyunca Washington hükûmetleri ile yakın ikili ilişkiler içinde bulundu.